Գեղեցկուհին և հրեշը
Հոր համար անհանգստացող Գեղեցկուհին հայտնվում է կախարդված պալատում ու բացահայտում նրա տիրոջ բարի սիրտը։
Մի հարուստ վաճառական վեց երեխա ուներ։ Նրա կրտսեր դուստրը սիրում էր կարդալ, օգնել հորը և բոլորի հետ բարությամբ խոսել։ Նրան Գեղեցկուհի էին անվանում։ Ավագ քույրերը շքեղ զգեստներ ու զվարճություններ էին սիրում և հաճախ ծաղրում էին նրա համեստությունը։
Վաճառականը մի օր կորցրեց իր հարստությունը։ Ընտանիքը տեղափոխվեց գյուղի փոքրիկ տուն։ Գեղեցկուհին վաղ էր արթնանում, տունը մաքրում և ուտելիք պատրաստում, մինչ քույրերը դժգոհում էին իրենց նոր կյանքից։
Մի անգամ հայրը լուր ստացավ, որ իր ապրանքները տեղափոխող նավը նավահանգիստ է հասել։ Մեկնելուց առաջ աղջիկներին հարցրեց՝ ինչ նվեր են ուզում։ Ավագները զարդեր ու զգեստներ խնդրեցին։
— Իսկ ինձ համար մի վարդ բեր, — ասաց Գեղեցկուհին։
Բայց նավահանգստում պարզվեց, որ ապրանքները վաճառականին չեն հասնելու։ Նա դատարկաձեռն վերադարձավ։ Ճանապարհին մոլորվեց անտառում, և ձյուն սկսվեց։ Հանկարծ ծառերի արանքում լուսավոր պալատ տեսավ։
Պալատում ոչ ոք չէր երևում, բայց սեղանին տաք ընթրիք կար, իսկ ննջասենյակում՝ պատրաստի անկողին։ Վաճառականը կերավ ու քնեց։ Առավոտյան այգով անցնելիս վարդեր տեսավ և հիշեց աղջկա խնդրանքը։ Հենց մի վարդ պոկեց, նրա առաջ սարսափելի հրեշ հայտնվեց։
— Ես քեզ հյուրընկալեցի, իսկ դու իմ ծաղիկներն ես պոկում, — ասաց հրեշը։
Վաճառականը բացատրեց, որ վարդն իր աղջկա համար է։ Հրեշը թույլ տվեց տուն գնալ՝ պայմանով, որ աղջիկներից մեկը կամավոր գա հրեշի պալատ։ Հակառակ դեպքում հայրը պիտի վերադառնար։
Տանը վաճառականը պատմեց եղելությունը։ Գեղեցկուհին որոշեց գնալ նրա հետ։ Հայրը երկար փորձում էր հետ պահել նրան, բայց աղջիկը չէր ցանկանում, որ նա իր պատճառով վտանգի մեջ մնա։
Պալատում հրեշը հարցրեց՝ արդյոք Գեղեցկուհին իր կամքով է եկել։ Նա պատասխանեց՝ այո։ Հաջորդ առավոտ հայրը տուն վերադարձավ, իսկ աղջիկը մնաց։
Գեղեցկուհու համար մի գեղեցիկ սենյակ կար՝ գրադարանով ու երաժշտական գործիքով։ Կախարդական հայելու մեջ նա կարողանում էր տեսնել իր ընտանիքին։ Երեկոները հրեշը գալիս էր նրա հետ ընթրելու։
Նա կոպիտ տեսք ուներ, բայց խոսում էր քաղաքավարի։ Երբ խնդրում էր ամուսնանալ իր հետ, Գեղեցկուհին մերժում էր։ Հրեշը տխրում էր, բայց չէր բարկանում և չէր ստիպում նրան համաձայնել։ Ժամանակի ընթացքում աղջիկը սկսեց հաճույքով սպասել նրա այցելություններին։
Մի օր հայելու մեջ նա տեսավ, որ հայրը հիվանդ է։ Հրեշը թույլ տվեց մեկ շաբաթով տուն գնալ։ Նա աղջկան մի մատանի տվեց․ տուն վերադառնալուց հետո այն սեղանին դնելով՝ աղջիկը կարող էր նորից հայտնվել պալատում։
Հայրն ուրախությունից արագ ապաքինվեց։ Քույրերը նախանձեցին Գեղեցկուհու պատմածին և ձևացրին, թե շատ են կարոտել նրան։ Նրանք խնդրեցին ավելի երկար մնալ։ Աղջիկը խոստացած ժամկետին չվերադարձավ։
Մի գիշեր նա երազում հրեշին տեսավ՝ այգում անշարժ պառկած։ Արթնացավ անհանգստացած, մատանին դրեց սեղանին և քնեց։ Առավոտյան արդեն պալատում էր։
Նա ամեն տեղ փնտրեց հրեշին և վերջապես այգում գտավ։ Հրեշը թուլացել էր ու հազիվ էր շնչում։ Գեղեցկուհին ջուր բերեց, գրկեց նրան և ասաց․
— Մի՛ հեռացիր։ Ես հասկացա, թե որքան թանկ ես ինձ համար։ Ուզում եմ քեզ հետ մնալ և քո կինը դառնալ։
Այդ խոսքերից պալատը լույսով ողողվեց։ Հրեշի փոխարեն մի երիտասարդ արքայազն կանգնեց։ Նա բացատրեց, որ կախարդանքը կարող էր վերանալ միայն այն ժամանակ, երբ իրեն սիրեին իր բարի սրտի համար։
Գեղեցկուհին ուրախացավ։ Պալատ եկան նրա հայրը և ընտանիքը, իսկ բարի փերին օրհնեց նրանց միությունը։ Աղջիկը հրեշի սարսափելի տեսքի հետևում գտել էր այն մարդուն, ում հետ ցանկանում էր ապրել։