Սպիտակաձյունիկը
Հեքիաթ անաղարտ բարության, նախանձի կործանարար ուժի և հավատարիմ ընկերության մասին։
Լինում է, չի լինում, մի հեռավոր ու հրաշալի թագավորության մեջ ապրում էր մի չքնաղ արքայադուստր։ Նրա մաշկը սպիտակ էր, ինչպես ձյունը, շրթունքները՝ կարմիր, ինչպես արյունը, իսկ մազերը՝ սև, ինչպես գիշերվա խավարը։ Դրա համար էլ նրան անվանում էին Սպիտակաձյունիկ։ Աղջիկն ուներ շատ բարի, նուրբ ու մաքուր հոգի։ Նա սիրում էր բնությունը, կենդանիներին և պատրաստ էր օգնել յուրաքանչյուրին։
Սակայն Սպիտակաձյունիկի մայրը մահացել էր, իսկ հայրն ամուսնացել էր մեկ այլ կնոջ հետ։ Նոր թագուհին շատ գեղեցիկ էր, բայց չափազանց հպարտ, չար ու նախանձ։ Նա ուներ մի կախարդական հայելի, որին ամեն օր հարցնում էր․
– Կախարդակա՛ն հայելի, ասա՛ ինձ, ո՞վ է աշխարհում ամենագեղեցիկը։
Հայելին միշտ պատասխանում էր․ «Դո՛ւ ես, թագուհի՛, ամենագեղեցիկը ողջ աշխարհում»։ Եվ թագուհին հանգիստ էր, քանի որ գիտեր, որ հայելին միշտ ճշմարտությունն է ասում։
Բայց տարիներն անցնում են, Սպիտակաձյունիկը մեծանում է և օրեցօր ավելի չքնաղ դառնում։ Մի օր, երբ թագուհին նորից տալիս է իր հարցը, հայելին պատասխանում է․ «Դու գեղեցիկ ես, թագուհի՛, անկասկած, բայց Սպիտակաձյունիկը հազար անգամ ավելի գեղեցիկ է, քան դու»։
Չար թագուհին կատաղում է նախանձից։ Նա կանչում է իր հավատարիմ որսորդին և հրամայում Սպիտակաձյունիկին տանել անտառի խորքը, սպանել նրան և որպես ապացույց բերել նրա սիրտը։ Որսորդը տանում է աղջկան անտառ, բայց երբ բարձրացնում է դանակը, Սպիտակաձյունիկը սկսում է արտասվել ու խնդրել․ «Բարի՛ որսորդ, մի՛ սպանիր ինձ, ես կփախչեմ անտառի խորքը և այլևս երբեք չեմ վերադառնա պալատ»։
Բարի որսորդի սիրտը մղկտում է։ Նա թույլ է տալիս աղջկան փախչել, իսկ թագուհուն խաբելու համար սպանում է մի վայրի վարազ և նրա սիրտը տանում պալատ։
Սպիտակաձյունիկը երկար քայլում է մութ ու սարսափազդու անտառով։ Կենդանիները, զգալով նրա բարությունը, չեն վնասում նրան, այլ օգնում են ճանապարհ գտնել։ Երեկոյան աղջիկն անտառի մի բացատում տեսնում է մի փոքրիկ, կոկիկ տնակ։ Ներս մտնելով՝ նա տեսնում է, որ տանն ամեն ինչ փոքրիկ է․ սեղանի վրա դրված են յոթ փոքրիկ ափսե և յոթ գդալ, իսկ պատի տակ՝ յոթ փոքրիկ մահճակալ։ Աղջիկը, սոված ու հոգնած լինելով, մի փոքր ուտում է յուրաքանչյուր ափսեից, այնուհետև պառկում վերջին մահճակալին և խոր քուն մտնում։
Ուշ երեկոյան տնակի տերերը վերադառնում են։ Նրանք յոթ թզուկներ են, որոնք աշխատում են լեռներում՝ ոսկի որոնելով։ Տեսնելով, որ ինչ-որ մեկը մտել է իրենց տուն, նրանք զարմանում են, իսկ երբ մահճակալում գտնում են քնած չքնաղ աղջկան, հիանում են նրա գեղեցկությամբ։ Արթնանալով՝ Սպիտակաձյունիկը պատմում է իր տխուր պատմությունը։ Թզուկները սիրով առաջարկում են նրան մնալ իրենց հետ․ «Ապրի՛ր մեզ հետ, խնամի՛ր մեր տունը, և մենք միշտ կօգնենք քեզ ու կպաշտպանենք»։
Աղջիկն ապրում է խաղաղ ու երջանիկ, բայց պալատում չար թագուհին կախարդական հայելուց նորից լսում է, որ Սպիտակաձյունիկը կենդանի է և ապրում է թզուկների տանը։ Թագուհին կատաղում է և որոշում անձամբ սպանել աղջկան։ Նա ծեր գյուղացի կին է ձևանում, գնում թզուկների տնակ և Սպիտակաձյունիկին առաջարկում թունավորված կարմիր խնձոր։ Աղջիկը միամտորեն կծում է խնձորը և իսկույն անշունչ ընկնում գետնին։
Երբ թզուկները վերադառնում են, տեսնում են իրենց սիրելի աղջկան՝ անկենդան։ Նրանք երկար լաց են լինում, բայց չեն կարողանում նրան հողին հանձնել, քանի որ նա պարզապես քնած է թվում։ Նրանք պատրաստում են ապակե դագաղ, տեղադրում այն լեռան գագաթին և հերթով հսկում։
Անցնում է երկար ժամանակ։ Մի օր այնտեղով անցնում է մի արքայազն։ Տեսնելով ապակե դագաղի մեջ գտնվող չքնաղ աղջկան՝ նա սիրահարվում է նրան և թզուկներին խնդրում թույլ տալ դագաղը տանել իր պալատ։ Երբ արքայազնի ծառաները տեղափոխում են դագաղը, նրանցից մեկը սայթաքում է։ Ցնցումից Սպիտակաձյունիկի կոկորդից դուրս է ընկնում թունավորված խնձորի կտորը։ Աղջիկը բացում է աչքերը, արթնանում և զարմացած հարցնում․ «Որտե՞ղ եմ ես»։
Արքայազնը, երջանկությունից փայլելով, ասում է․ «Դու ինձ հետ ես, իմ սիրելի՛»։ Նրանք ամուսնանում են մեծ շուքով, իսկ չար թագուհին, իմանալով Սպիտակաձյունիկի հարության մասին, իր իսկ չարությունից ու նախանձից կործանվում է։ Այս հեքիաթը մեզ սովորեցնում է, որ ներքին բարությունն ու մաքրությունը միշտ հաղթում են նախանձին ու չարությանը, և որ իսկական ընկերներն ու սերը կարող են հաղթահարել նույնիսկ մահացու վտանգները։