Հնարագետ ջուլհակը
Պատմություն համեստ ու խելացի ջուլհակի մասին, որը բացահայտում է խորհրդավոր դերվիշի դատարկ սպառնալիքները և քաղաքն ազատում վախից։
Շահ-Աբասի ժամանակ մի լուռ ու խորհրդավոր դերվիշ եկավ Սպահան և քաղաքի հրապարակում մեծ շրջան գծեց։ Նա ոչ ոքի հետ չէր խոսում, միայն նստել էր գծի կողքին ու իր լռությամբ ավելի մեծ վախ էր տարածում, քան ամենաբարձր գոռոցը։ Գիտնականները մեկը մյուսի հետևից սկսեցին մեկնաբանել նրա նշանը և մարդկանց համոզեցին, թե այդ մարդը կարող է սով, հիվանդություն կամ դժբախտություն բերել երկրի վրա։
Ժողովուրդը խուճապահար էր, որովհետև երբ մարդը մի բան չի հասկանում, հաճախ ամենավատն է պատկերացնում։ Այդ ժամանակ առաջ եկավ մի համեստ ջուլհակ, որը ո՛չ պաշտոն ուներ, ո՛չ մեծ անուն, բայց ուներ սուր միտք և պարզ դատողություն։ Նա նստեց դերվիշի դիմաց և նշան առ նշան սկսեց պատասխանել նրան։
Դերվիշը փորձեց իր խորհրդավոր խաղով ահ ու շփոթ տարածել, իսկ ջուլհակը նույն խաղաղությամբ ցույց տվեց, որ դատարկ սպառնալիքն ուժ չունի, եթե դիմացինը չի կորցնում խելքը։ Մարդիկ դեռ չէին հասկանում այդ լուռ խոսակցությունը, բայց զգում էին, որ քաղաքի վախը կամաց-կամաց թուլանում է։ Ի վերջո դերվիշը շփոթվեց, դիմակն ընկավ, և նա հեռացավ այնպես, ինչպես եկել էր՝ առանց որևէ հաղթանակի։
Երբ ամեն ինչ վերջացավ, ջուլհակը բացատրեց, որ իրենց առաջ ոչ թե հրաշագործ իմաստուն էր նստած, այլ մի ինքնահավան մարդ, ով մարդկանց վախի վրա իշխանություն էր ուզում կառուցել։ Նա չէր հաղթել զենքով, չէր գոռացել, չէր սպառնացել։ Նա պարզապես հասկացել էր նշանների դատարկությունը և թույլ չէր տվել, որ ամբողջ քաղաքը մոլորվի անիմաստ վախի մեջ։
Շահ-Աբասը շատ բարձր գնահատեց ջուլհակի խելքն ու արհեստը։ Նա հասկացավ, որ իմաստությունը միայն գրքերում կամ բարձր աթոռներին չի նստում։ Երբեմն ամենաճիշտ մարդը նա է, ով իր գործը լավ գիտի, հանգիստ է մտածում և ճշմարտությունը տեսնում է այնտեղ, որտեղ ուրիշները միայն մութ ու սարսափ են նկատում։